VENUS, A DEUSA DO AMOR
 |
ICONOSÓFICA
O Nacemento de Venus (en italiano, La Nascita di Venere - 1482-85) é un cadro realizado polo pintor
renacentista Sandro Botticelli (1445-510), unha das obras cume do
mestre florentino e do Quattrocento italiano. Está executado ó
temple sobre lenzo e mide 278,5 cm. de ancho por 172,5 cm de alto.
Está exposto na Galería Uffizi, en Florencia.
Este cadro foi no seu tempo unha obra
revolucionaria por canto presentaba sen tapuxos un nu feminino non
xustificado por ningún compoñente relixioso, así como un tema
mitolóxico procedente da cultura clásica grecorromana anterior o
cristianismo, o que supuña a plena aceptación -o menos por parte
das elites culturais- do novo humanismo renacentista alonxado do
escurantismo medieval. A súa interpretación iconográfica vincúlase
ca Academia Platónica Florentina, un círculo intelectual
patrocinado poa familia Médici que se cultivou tanto no terreo da
filosofía como da literatura e a arte. O significado da obra está
relacionado pois co neoplatonismo e a formulación por Marsilio
Ficino dun concepto idealizado do amor onde a figura de Venus
desdobrase en dúas versións complementarias: a Venus celeste e a
Venus terreal, que simbolizan o amor espiritual e o amor material,
unha teoría derivada de "O Banquete de Platón".
Por outro lado, a inspiración para o
tema representado por Botticelli cabe buscalo en fontes literarias
como as obras clásicas de Ovídeo e, especialmente, Angelo
Poliziano, membro da Academia Florentina que na súa obra Stanze per
la Giostra (1494) describía en verso o nacemento de Venus. Cabe
sinalar que esta obra estaba adicada a glosar o amor imposible que
profesaba o nobre Giuliano de Médici pola bela e virtuosa Simonetta
Vespucci, quen foi a modelo para a figura de Venus.
MÍTICA
Case todas as culturas teñen unha
deusa concreta que supervisa os ritos do amor e a fertilidade, e
todas elas parecen compartir o mesmo carácter vertolán
(caprichoso). A máis característica é Venus (Afrodita), deusa do
amor dos homes e dos inmortais na época do Olimpo.
Venus tivo un comezo pouco prometedor,
xa que foi creada cando Crono capou ó seu pai e as pingas de sangue
caeron o mar, onde transformáronse en escuma branca e de esta naceu
Venus.
Dende o momento en que atravesou as
portas do Olimpo, comezaron os problemas. Os deuses non atopaban
verbas para describir a perfección do seu rostro e seu corpo,
mentres que as deusas sentían ciumes dunha beleza que umbrexaba a
súa propia. Venus é a esencia da beleza sedutora feminina e
conquistou ós deuses coa súa gracia e encanto, ademais da súa
deliciosa e contrubadora presencia. Por si non chegara con todo isto,
levaba posto unha fita que irradiaba poder sedutor. A prenda
exquisitamente confeccionada e bordada, promete o amor e a súa
consumación.
 |
"A Eterna Venerable", Rafa Ronquete, Carabela de Xiada-Noia 1983. |
Tódolos deuses a desexaban, mentres as
deusas a ollaban con malos ollos. Comezou a crearlle desgustos a
humanidade cando Eris, deusa da discordia, botou nunha voda olímpica,
unha mazán coas verbas "Para a máis fermosa". Venus, Hera
e Atenea reclamaron o premio, e Zeus zanxou a discusión decretando
que fora un mortal quen xulgara a beleza das deusas. O xuíz escollido
para a ocasión foi Paris, fillo do rei Príamo de Troia, que
escolleu a Venus. Hera e Atenea desquitáronse devastando Troia e
facendo que Paris perecera en combate.
Os inmortais sempre se amosaron moi
propensos ós amores apaisoados, pero nunca coñeceran nada parecido
ó desexo que Venus despertaba neles. Pronto atopouse nunha posición
suprema como deusa e creadora do amor, aínda que a súa natureza ten
moitas caras. Era doce e xenerosa cos deuses e mortais que a
respectaban, pero feroz cos que a abafallaban. Cando as mozas de
Pafos negaron a súa divindade, ela as desapoderou da súa modestia e
as converteu en putas.
Casou con Hefesto, o metalúrxico coxo,
pero pronto o deixou para botarse nos brazos do fermoso Adonis.
Utilizou sen escrúpulos a súa beleza para seducir a deuses e
mortais, ou para lanzalos a empresas amorosas sen esperanzas. Nin
sequera Zeus puido resistir os seus encantos, e ela atormentouno
meténdoo nunha serie de aventuras con mulleres mortais.
Venus personifica a beleza máxica das
mulleres, o confort dos seus brazos e a rica recompensa do seu
corpo, xunto coas sutilezas e complexidades das súas mentes. Os
homes, seguen sendo vítimas dos seus caprichos e dos tormentos de
amor que ela inflixe.
 |
SIMBÓLICA
As "Venus", que se asocian
coas obras de arte máis antigas do mundo, representan a mulleres con
sobre-peso da época dos cazadores recolectores na Europa da Idade
de Xeo. Os primeiros humanos modernos entraron en Europa durante un
período de quecemento climático fai uns 48.000 anos. Coñecidos
como auriñacienses, cazaban renos, cabalos e mamuts con lanzas con
puntas de óso. No verán a súa dieta era: baias, peixe, noces e
plantas.
A medida que as temperaturas comezaron
a baixar, as capas de xeo avanzaron provocando o desastre. Nos meses
máis fríos, as temperaturas baixaron a 10-15 graos Celsius.
Algunhas bandas de cazadores recolectores desapareceron, outras
trasladáronse ó sur, algunhas buscaron refuxio nos bosques. A caza
maior foi perseguida.
Foi durante estes tempos desesperados
cando apareceron as figuriñas obesas. Tiñan entre 6 e 16
centímetros de longo e estaban feitas de pedra, marfil, corno e
ocasionalmente arxila. Algunhas estaban enfiadas e eran usadas como
figas (amuletos).
Medíronse as proporcións
cintura-cadeira e cintura-ombreiro das estatuíñas. Descubriron que
canto máis achegados a zonas frías eran máis obesas, en
comparación coas máis lonxanas. Isto levou a equipa de Richard
Johnson, MD, mestra da Escola de Mediciña da Universidade de
Colorado que realizaron as medicións, a hipótese de que as
figuriñas representaban un tipo de corpo idealizado para estas
difíciles condicións de vida. Polo que a obesidade era deseada para
superar con éxito tempos de escaseza, levar o embarazo dun fill@, o
parto e a lactancia.
Polo desgaste que teñen, indica que
poderían formar parte da dote cando a moza manifestaba ser muller.
"A estética da arte, tivo unha
función de enfatizar a saúde e a supervivencia para adaptarse a
condicións climáticas extremas", dixo Johnson.
ALIENÍXENA
Fonte:
- Enciclopedia das Cousas que Nunca Existiron, de Michael Page e Robert Ingpen.
- Noticias 20 minutos.
- Wikipedia.
