SANTA MARÍA A NOVA: INSCRIPCIÓNS PÓRTICO ENTRADA

-
Entre os xarróns do pórtico de entrada, con forma de óbalo (piñón) ten o gravado dunha espadaña.
A fachada sufriu modificacións e reaxustes, como o asentamento dunha espadaña no piñón.
Os máis decisivos cambios que se producen, datan do século XIX, cando se lle engadiu o pórtico, de gusto neoclásico, con xarróns por remate.
Sobre o arco do pórtico esquerdo leese:
“1817. OID ESTOS SEPULCROS: UN DIOS JUZGA Y EN ETERNAS MORADAS PREMIA O PENA. AY DEL QUE IMPÍO LA MEDIDA LLENA"
No piar dereito:
“SE EDIFICO POR EL AYUNTAMIENTO DEL AÑO COLÉRICO DE 1865"
Este pórtico substituíu, según Oviedo Arce, ó “fermoso nártex, que estivo a vista, ate mediados do XIX”. Este "nártex" e o rosetón que conserva, son de unha reforma feita no século XV.
Quedámonos coas ganas, de coñecer a descrición de este “fermoso nártex” por parte de Oviedo Arce, algún día e sen buscalo, daremos con ela.
Recreación do tímpano de Sta. María a Nova nunha porta con nártex, e como podería ser orixinalmente.
Fonte:
“Santa María a Nova” de Xesús María Caamaño Martínez. Publicado no “Mostra Filatélica Homenaxea a Portugal – Noia 13-26 Maio 2002.
Publicados relacionados con Santa María a Nova:
Trinchima

OS + LEIDOS

FESTAS PATRONAIS 1945, A FORTALEZA DO TAPAL E OS HOSPITAIS DO «SANCTI SPIRITU»

-
Imaxe
Detalle do balcón do Pazo dos Arzebispos no Tapal. Foto de Ruth Matilde Anderson, en outubro de 1924. A Fortaleza Arzebispal do Tapal foi construída no século XII (se decreta o traslado da antiga poboación diseminada pola Barquiña e Santa Cristina, para a nova ubicación actual no 1169), punto de control do paso de xente e mercancías. Contaba con varias liñas defensivas, destacando a chamada "Torre da Homenaxe" a máis elevada, para un óptimo control do entorno terrestre, río e mariño. Outras oito torres de altura menor, creaban o perímetro da Noia de intramuros. Según Santiago Abella (Noia, 1815 - Bos Ares, 5 de agosto de 1913), o nome de "Tapal" venlle porque ó toque de "oración" se "tapeaban" ou pechaban as portas que daban acceso ó espacio "atabicado" pola Fortaleza, volvéndose a abrir co novo día. Contaba a Praza con espazo suficiente, para amparar unha gornición de 200 soldados. Na Revolta Irmand...
Artigo Completo »

PETRÓLEO, SIONISMO E BARBARIE

-
Imaxe
Sion (transliterado a veces como Zion, Tzion o Tsion) foi inicialmente o nome dunha fortaleza «xebusea» conquistada polo rei David, situada na actual Xerusalén. Trala morte do rei David, o termo comezou a usarse para definir o outeiro no que se situaba o Templo de Salomón. Máis tarde, Sion empregouse para facer referencia tanto ó templo como a os seus propios cimentos. No Medievo, Sion o usaban militares e relixiosos católicos para denominar a «orde de Sion» nas primeiras cruzadas do século XII. A finais do século XIX e principios do XX, o "sionismo" vaise dando a coñecer no «mundo hebreo» como un movemento político integrista radical e amoral, que se vale da "mentira, ameaza e asasinato" para lograr os seus fins. O 17 de maio de 1948, o exército sionista perpetra un ataque con morteiros contra o edificio do Patriarcado Armenio Ortodoxo do Monte Sion, dende o mosteiro dos abades beneditinos, ocupado polos sionistas. O bombardeo tamén afectou ó Mosteiro de Santiag...
Artigo Completo »

ESCALA EVOLUTIVA DIDÁCTICA

-
Imaxe
Combinando a relación experimental, distancia-velocidade radial das galaxias, cos modelos teóricos derivados da Relatividade Xeral de Einstein, chegamos a idea actual de vivir nun Planeta, cun diámetro de 40.000 Km., que xunto con outros, dan voltas ó redor do Sol, formando un Sistema Solar cun diámetro duns 100.000 a.l. (anos luz), integrado nunha Galaxia con forma de espiral chamada "Vía Láctea". O Sol, a nosa estrela, é ún dos douscentos millóns delas que se estima que hai na Vía Láctea, esto daría uns 3,2 billóns de planetas na Galáxia. O Sistema Solar dista uns 26.000 a.l. do centro da Galáxia, e demora uns 250 millóns de anos en orbitar a Vía Láctea. A Galáxia ten uns 100.000 a.l. de ancho e uns 1.000 a.l. de grosor. A nosa Galáxia, nun Universo en expansión, cuns dous billóns de galaxias como a nosa no Universo observable, e xurde a cuestión de: "si o Universo é 'o todo' , ou formará parte dun hipotético multiuniverso ?". Desde o punto de vista mec...
Artigo Completo »

FESTAS PATRONAIS 1947 / OS EMILIANOS / EVA DUARTE DE PERÓN

-
Imaxe
O teatro lírico ou zarzuela, retómase en Noia coa reposición de "Xigantes e Cabezudos", coa dirección artística de Emilio Salanova, e dirección musical a cargo de Francisco de Andrés, entre as actrizes: Leonor Reino, Isabel Sarmiento, Emilia Caamaño, Clara Hidalgo, …; e os actores: Prudencio Romo, Francisco Vaamonde, Francisco Pérez, Xesús Arufe, Xosé Brenlla, Renato Pestonit. Nun "combo" onde se contabilizan seis cabezudos, dezaoito mulleres, vintedous homes e seis rapaces, facendo un total de cincoenta e duas persoas. Representaron no Coliseo Noela, no ano seguinte tuveron un éxito sen precedentes na súa representación en Vilagarcía de Arousa. FAI 79 ANOS... No obituario de famosos deste ano, cabe destacar a morte do toureiro Manolete, corneado na praza de touros de Linares (Xaén), o ganster Al Capone na súa casa de Miami Beach, víctima da sífilis, o poeta Manuel Machado, o político nacionalista catalán Francesc Cambó e o magnate do automóvil Henri Ford. Declár...
Artigo Completo »

GACETA MUNICIPAL - 18 SETEMBRO 1931

-
Imaxe
Muller cun carro ateigado de madeira. Esta vella enxuta non me permitia que a retratase, pero ao final parouna un home e conseguín facerlle unha foto aceptable. Levaba un sombreiro de palla claro sobre un pano negro, manto negro, saia negra e calzado con sola de madeira. As pernas, sen medias, víanse encarnadas e en carne viva (Ruth Maltilde Ánderson, outubro de 1924). A GACETA MUNICIPAL A Gaceta Municipal mantén informada a cidadanía, moita analfabeta, que se converten nun corrillo de oíntes entorno ó lector, que con voz alta e clara, relata o desenrolo dos primeiros plenos municipales da Segunda República no Concello de Noia. Este esforzo que realiza o cronista, editor e impresor, vese compensado polo aprecio que se xera do empoderamento social por esta divulgación informativa, poñendo ós políticos locais ó servizo do interese social. Nunca antes, que se sepa, sucedeu que alguén individualmente asumira a defensa a ultranza do «ben común» ( rex pública ), coa ferramenta máis pote...
Artigo Completo »

ADVERTENCIA Á CIDADANÍA

-
Imaxe
“Citizens Warning on Overshoot and Collapse (Advertencia Cidadán sobre a Extralimitación e o Colapso)” , foi lanzado recentemente pola The Real Green New Deal Project conxuntamente cos autores do libro «Bright Green Lies (Brilantes trolas verdes)». Coa autoría principal de Megan Seibert e apoiado como cidadáns iniciais William Rees, Ron McCormick e Alice Friedemann (por parte do Real GND) e Derrick Jensen, Max Wilbert e Lierre Keith como autores do citado libro, e gracias a tradución de Manuel Casal Lodeiro do Instituto Resiliencia , revisada por Jorge Riechmann. Esta advertencia, está aberta a asinar por calquera cidadán preocupada polo futuro da humanidade e a súa relación co medio natural, por medio dun formulario de Google ou mediante un correo electrónico a los responsables del Real GND. ADVERTENCIA A OS CIDADÁNS ACERCA DA EXTRALIMITACIÓN E DO COLAPSO Nesta penúltima hora da Humanidade e o Planeta, denunciamos que o que se está vendendo ó mundo encol da viraxe climática, é ...
Artigo Completo »

NÓS, OS IRRELEVANTES

-
Imaxe
«Entre trancas e barrancas, / entre o pozo de Ferpilleira e Taramancos, / está enterrado o pozo de sete reinados». Lenda recollida entre veciñas de Taramancos, que fala dunha cidade asulagada, na que se agocharía ouro para quen a conseguise desencantar; o desencantador, precisaría dunha verba máxica e acadaría o posto de Rei. A construción da variante de Noia, que une a estrada VAP9 Brión-Noia coa SC-550 entre Noia e Taramancos , deu pé á descuberta, preto deste lugar, dun importante xacemento arqueolóxico. Os restos dun poboado que presumiblemente estivo ocupado dende a Idade do Ferro ata época romana, vencellado á explotación marisqueira (a xulgar polos depósitos dos seus cuncheiros), e o que é máis curioso, sen ningunha evidencia de murallas ou defensas de ningún tipo, como cabería agardar dun hábitat castrexo. O "sorprendente xacemento", foi escavado no verán do 2011, pero a Xunta de Galicia destruíuno e sepultou os seus restos debaixo do piche. A escusa é que, segun...
Artigo Completo »

GACETA MUNICIPAL - 11 SETEMBRO 1931

-
Imaxe
Durante a Ditadura de Primo de Rivera (1923-30) a Comarca de Noia contempla as obras de construción da Central do Tambre (1924), edificio que representa o "Rexionalismo Arquitectónico" de Antonio Palacios Ramilo (1874-1945) . A modernidade dáballe un protagonismo ao traballador e a sociedade en xeral. No 1927, a Central do Tambre ofrece servizo de luz eléctrica a Vilagarcía de Arousa. No seguinte ano, subministra enerxía a toda a provincia de Pontevedra. Mentres en EEUU prodúcese o "crack financeiro", sumindo ó País nunha grave crises económica e social, que afecta as finanzas de tódolos paises. O/a traballador/a desperezábase da ignorancia, pondo en valor a súa capacidade de asociación e diálogo, para dar conta dos desafíos do período de entre-guerras. El último número de La Gaceta Municipal tuvo un enorme "éxito de librería", como suele decirse en el lenguaje reporteril. ¡Non había mans a dalas!, se dice en el idioma vernáculo, en el idioma enxebre, ...
Artigo Completo »

A PRIMEIRA MULLER: A BEN DOTADA

-
Imaxe
Despois de que Zeus conquerira o Olimpo derrotando ós Titáns, encargou a Prometeo e Epimeteo que repoboasen a terra, que quedara destrozada. Prometeo creou unha nova e espléndida raza de homes, pero envexaba a forza e astucia que Epimeteo outorgara ós animais, e decidiu darlles un poder exclusivo, para o cal roubou o lume do ceo. Zeus, enfurruñouse polo roubo, e castigou terriblemente a Prometo, e ordenou ós deuses que pensaran un castigo para os homes mortais. Entre todos tramaron unha vinganza sutil pero eterna. Modelaron en barro a figura dunha fermosa muller, a que lle deron todas as calidades dunha deusa, e puxéronlle de nome "Pandora", que significa “A Ben Dotada” , pois todos os deuses outorgáronlle os seus dons. Como regalo de despedida entregáronlle unha furna de ouro selada, de exquisito deseño, advertíndolle que nunca debería abrila para mirar o contido. Pandora foi a primeira muller que apareceu entre os homes, os cales sentiron novas e estrañas emocións ó con...
Artigo Completo »

GACETA MUNICIPAL - 24 XULLO 1931

-
Imaxe
Domingo Fontán , n. Portas-Caldas de Reis (Pontevedra) o 17 de abril de 1788 - m. Santiago de Compostela o 22 de maio de 1867. A INDUSTRIA DO PAPEL A Industria Papeleira tiña unha arraigada tradición, na que seguramente influirían os industrias xenoveses do papel na Idade Media. Na aldea de Castro, Domingo Fontán funda unha papeleira no 1835, onde residiu algún tempo o insigne matemático e xeógrafo, autor do mapa topográfico de Galicia. A súa fábrica contratou co Estado a fabricación do selado. Posteriormente pasaría a mans de Ramón López Rodríguez. No 1844 sairon polo porto noiés 1.200 resmas de papel. No 1849 había unha fábrica de papel en Noia, e en Lousame na Alvariza e dúas en San Martín de Lesende. Francisco Iglesias expuso papel de estraza fabricado con "pita" na Exposición de Santiago de 1858, e na de Pontevedra no 1880. Actualmente non existe nengunha papeleira na Comarca, a derradeira que funcionaba en Brandia (Lousame) a pleno rendemento, foi trasladada a finais ...
Artigo Completo »