SANTA MARÍA A NOVA: INSCRIPCIÓNS PÓRTICO ENTRADA

-
Entre os xarróns do pórtico de entrada, con forma de óbalo (piñón) ten o gravado dunha espadaña.
A fachada sufriu modificacións e reaxustes, como o asentamento dunha espadaña no piñón.
Os máis decisivos cambios que se producen, datan do século XIX, cando se lle engadiu o pórtico, de gusto neoclásico, con xarróns por remate.
Sobre o arco do pórtico esquerdo leese:
“1817. OID ESTOS SEPULCROS: UN DIOS JUZGA Y EN ETERNAS MORADAS PREMIA O PENA. AY DEL QUE IMPÍO LA MEDIDA LLENA"
No piar dereito:
“SE EDIFICO POR EL AYUNTAMIENTO DEL AÑO COLÉRICO DE 1865"
Este pórtico substituíu, según Oviedo Arce, ó “fermoso nártex, que estivo a vista, ate mediados do XIX”. Este "nártex" e o rosetón que conserva, son de unha reforma feita no século XV.
Quedámonos coas ganas, de coñecer a descrición de este “fermoso nártex” por parte de Oviedo Arce, algún día e sen buscalo, daremos con ela.
Recreación do tímpano de Sta. María a Nova nunha porta con nártex, e como podería ser orixinalmente.
Fonte:
“Santa María a Nova” de Xesús María Caamaño Martínez. Publicado no “Mostra Filatélica Homenaxea a Portugal – Noia 13-26 Maio 2002.
Publicados relacionados con Santa María a Nova:
Trinchima

OS + LEIDOS

NOTARIO IOANO MOAES, AS MARCAS DOS PEDREIROS E O ANO DO COMETA

-
Imaxe
O sarcófago empotrado baixo un "arcosolio", situada a esquerda da porta principal, cuia interpretación nos remite á existencia da "Igrexa ou os Frades do Sobreiral" da lenda popular, dos que se da conta deles en documentos orixinais anteriores á carta da fundación do Concello e Porto da Vila no 1168, nos que se fala de Santa Cristina de Nogia ou Noia do século XI, das Vilas de Taramancos, Boa e Couto do Obre de mediados do século X, de Róo, Lousame, Vilacoba, Lesende, Fruime, Tállara, Argalo, etc., como fregresias florecentes dende o s. XI, como consolidadas dende fai tempo. A NAVE DO TEMPLO DE SANTA MARÍA DAFORA O templo de Santa María sigue o sinxelo modelo de nave única, con cuberta de madeira, e a capela maior rectangular abovedada. A nave divídese en catro tramos establecidos por arcos transversais, doblados e apuntados, que descansan en pilastras rectangulares de escasa altura e destacadas do muro. A acentuada proxección das pilastras, as converte en contr...
Artigo Completo »

INFORME E DATOS DO «XENOCIDIO» NA COMARCA DE PLANAS, «LILA» A PRINCESA "CUIBA" DO CAPANAPARO E A «GUAHIBIÁ» DA "COMUNIDADE NUKAK"

-
Imaxe
INFORME E DATOS DO XENOCIDIO NA COMARCA DE PLANAS, NO ANO DE MIL NOVECENTOS E SESENTA E NOVE, CONFIRMADOS POLO VEEDOR DON PIOQUINTO GACHALÁ ENCARGADO DOS ASUNTOS INDÍXENAS DO DEPARTAMENTO DO META E NA XURISDICCIÓN DE VILLAVICENCIO.- Ao Alto Senado da República e ás Vosas Señorías, honorabeis gardas da Lei, na humildade dos meus coñecementos e na honra e mercedes que me fan, como comisario e veedor nestas terras do Meta e Casenare, e por razón do grande infortunio acaecido ás xentes que tutelaba o vello cacique Capanaparo dos "cuibas", meu amigo, e por que haxa a suficiente luz nestes sucesos e se cumpran a lei e a xustiza que en todo caso Vosas Señorías sempre outorgan, paso a esmiuzar os pormenores de todo aquilo que me foi dito e que os meus ollos viron, e as consecuencias que se poden tirar do acontecido... O LENE BRUIDO DO VULTO. De lonxe viamos o vulto enriba do samán senlleiro da planicie e non distinguiamos se era un grande abutre, dos que revoaban na outra banda ...
Artigo Completo »

PLANTAS DA PACHAMAMA

-
Imaxe
Fai moito tempo que a Datura asociouse co culto de Shiva, o deus da India que rixe os aspectos creativos e destrutores do universo. Nesta escultura de bronce do século XI, do sureste da India, se ve a Shiva danzando o Anandatandava , a sétima e última das súas danzas, onde se combinan todos os resgos do seu carácter. Shiva aplasta co seu pé dereito ao Demo «Apasmar Apurusa» , que se personifica na ignorancia. Shiva sostén coa man dereita superior, un tambor diminuto, que simboliza o tempo, por medio do ritmo da súa danza cósmica, no campo da vida e a creación. A súa man dereita inferior atópase na posición «abhaiamudra» , expresando a calidade de Shiva de "garda do universo". Na man superior esquerda sostén unha chama que queima o veo da ilusión. A súa man inferior esquerda na posición de «gaxahasta» , apunta ó seu pé esquerdo erguido, libre no espazo, simbolizando a "liberación espiritual". O seu cabelo está atado cunha banda, mentres que dúas serpes sosteñen u...
Artigo Completo »

«FOTOS MAYO»: A IMAXEN DA DIGNIDADE

-
Imaxe
Equipo de Foto Irmáns Mayo, de esquerda a dereita: os irmáns Francisco (no retrato), Xulio e Cándido Souza, e os irmáns Faustino e Pablo do Castelo. Co "golpe militar franquista" Fotos Mayo , convértese nun instrumento crucial para a difusión da causa republicana, cubrindo os distintos frontes de guerra e creando un prolífico arquivo gráfico ao pé do combatente e do pobo sufridor e masacrado. Cunha firme e inquebrantable premisa que incidía na cuestión de: "Antes de que a técnica domine ó ollo (que olla), os valores -a ideoloxía- deben dominar á mente (que ve). "A historia escríbena os vencedores, non os vencidos e pódese terxiversar sen darlle moitas voltas á realidade. A unha fotografía, por moitos pés que lle poñan, é moi difícil darlle a volta. A fotografía deunos un reflexo moito máis fidel que a propia historia escrita, con todo respecto aos historiadores. Eu non considero a fotografía como un complemento da literatura. As fotografías, como os grandes notario...
Artigo Completo »

«A DECADENCIA DE OCCIDENTE» de OSWALD SPENGLER (2/4)

-
Imaxe
"FUTBOL NAS TRINCHEIRAS", NO CAMPO DA «NO MAN'S LAND» Na noite do día 24 do Nadal (Noiteboa) do 1914, nas trincheiras dos alemáns se escoitaban vilancicos e panxoliñas, entre eles o de «Noite de Paz». Como resposta das trincheiras contrarias, maioritariamente ingleses, respostaban cantando os seus vilancicos. A mañá seguinte, aparecen desarmados pola "terra de ninguén", soldados alemáns con caixas de cigarros e regalos, na trincheira contraria quedaron "estupefactos" sen saber que facer, nin como actuar, «non se pode disparar, a quen está desarmado». Decidiron saír das súas trincheiras ao encontro cos inimigos bélicos e intercambiar regalos, concertando un partido de fútbol entre ambos bandos, festexando así o encontro navideño. Gañou o equipo do bando inglés por 3-2. O mesmo día, outro oficial británico, rexeitou a idea do partido, pois na súa zona, o terreo entre ambas trincheiras, estaba demasiado triturado polos canonazos e non era posible ter es...
Artigo Completo »

GACETA MUNICIPAL - 21 AGOSTO 1931

-
Imaxe
Becerrada no Curro, anos 30. 1921 -Diferentes sociedades eléctricas se xuntan co concesionario do salto do Tambre (Wenceslao González Garza), para solicitar un préstamo de 600 mil pesetas para a construcción da Central Hidroeléctrica do Tambre. —¡Las fiestas! Santa palabra, que suena a "roscas", a empanadas, a diversiones y alegría; alegría de la panza y del espíritu. Aparecieron los programas y, aunque tardiamente, su contenido conforta el ánimo. «Fiesta española» y «Espectáculo cómico-taurino». Números sorprendentes, originales y nuevos en esta Villa. Gran expectación despiertan; pero el cronista teme (siempre se debe dudar de la felicidad) que tras nombres tan rimbombantes se oculte una ridícula vulgaridad; lo que los argentinos llaman una "macana". Y es que este año sucedió una cosa singular. Obsesionados los concejales con las múltiples verbenas en honor del triunfo electoral, hasta el Sr. Agra, cofrade principal de la Virgen del Carmen, se olvidó de sacarl...
Artigo Completo »

SERVIDUME VOLUNTARIA (III/IX)

-
Imaxe
Para que o traballo dos esclavos chegue a ser a modalidade de producción dominante de toda unha sociedade, requírese un incremento todavía maior da producción, do comercio e da acumulación da riqueza. Nas antigas comunidades naturais, con propiedade común do territorio, a esclavitude non existe ou só ocupa un lugar de segundo orden. É o que sucedía na Roma primitiva: "cidade campesina". En troques, cando Roma se transforma na “cidade universal” e a propiedade agraria dos itálicos, caeu cada vez máis, en mans dunha clase pouco numerosa de propietarios enormemente ricos, entón a poboación campesiña foi suplantada por unha poboación de esclavos. («A Orixe da Familia», Friedrich Engels - 1820/1895) . O "Discurso sobre a Servidume Humana" foi escrito en 1548. Pasou de man en man por sectores ligados á política, filósofos e escritores de renome. Foi publicado 25 anos despois. O texto de La Boétie, valora a cuestión da lexitimidade de calquera autoridade sobre un pobo ...
Artigo Completo »

GACETA MUNICIPAL - 10 AGOSTO 1931

-
Imaxe
O Río Traba bañando o "Pozo das Pombas" . Conta a lenda, que as laxes mergulladas polas augas do río Traba nas inmediacións da fonte da Pedrachán, forman un pozo profundo que se prolonga en forma de túnel baixo as augas do río e que vai dar a Fortaleza do Tapal. A proclamación da II República significou o desenvolvemento en toda a Galiza dun denso tecido asociativo, que se foi completando ao longo do período republicano. A CNT, sometida a persecución nos períodos anteriores ao 14 de abril de 1931, foi probablemente a central sindical que tivo un crecemento máis rápido e intenso. Neste sentido, para a zona de Lousame é importante sinalar a aparición do Sindicato de Oficios Varios da CNT de Noia en maio de 1932, que representou un primeiro chanzo para a expansión da Confederación na bisbarra, en colaboración co antigo sindicato mariñeiro “La Protección Obrera de Porto do Son”, fundado en 1901 e que, despois de moitos anos de traxectoria na UGT, viña de incorporarse á CNT nos...
Artigo Completo »

SERVIDUME VOLUNTARIA (II/IX)

-
Imaxe
Etienne de La Boétie (1530-1563) estudiou desde moi novo os clásicos gregos e latinos, e aos 18 anos publicou o seu “Discurso contra a Servidume Voluntaria”. Cando Montaigne soubo do texto, quedou estupefacto da ousadía e calidade do autor. Considerou, porque era un “home de Estado”, moi dificultoso prefaciar ao seu amigo Étienne. Dispóñanse dun lado, cincuenta homes armados e outros tantos do outro; póñanse en orde de batalla, dispostos para o combate, sendo uns libres e loitando pola liberdade, mentres os outros tentan arrebatarlla aos primeiros: a cales deles se atribuirá a vitoria?. Cales deles irán para a loita con maior entusiasmo: os que, en recompensa deste traballo recibirán o premio de conservar a liberdade ou os que, dos golpes que deren ou recibiren, esperan unicamente a servidume?. Os primeiros, teñen constantemente diante dos ollos, a felicidade da súa vida pasada, e a esperanza de podela conservar no futuro. Preocúpalles menos o que teñen que sufrir no decurso da ba...
Artigo Completo »

MUNICIPAIS DO 31 (e 2)

-
Imaxe
Xermán Vidal Barreiro con Xosé María Vázquez Ulloa , na porta do Concello. Xosé María Vázquez Ulloa promotor da constitución da "Irmandade Galeguista de Noia" en novembro de 1930, xunto ós mestres Mariano Pérez Gómez, Castor Outeiro, Ramón Creo Vilas, Xoán Pérez P., Xoán Leiceaga S., Cesareo Eire S., Xoán López P., Blas Agra Cadarso, Álvaro Das Casas, Luís Vilanova G. e Pedro Sáez Pichel. 1931 12 de Abril: Celebración eleccións municipais nos catro distritos de Noia : Noia, Barro, Roo e Obre. Correspondendo 7 concellais ó distrito de Noia, e 4 por cada un dos restantes. Un total de 19 concellais, nunha masa electoral de 12.387 habitantes, aínda que as mulleres non tiñan dereito ó voto. Esta discriminación solucionariase nas seguintes eleccións, celebradas no ano 33. Santiago Peiteado Valls , tiña unha sastrería en Cantón 33, Presidente da Xunta Republicana Provisional. Na celebración das actividades do Primeiro Aniversario da República o 14 de Abril de 1932, Santiago Pei...
Artigo Completo »