SANTA MARÍA A NOVA: INSCRIPCIÓNS PÓRTICO ENTRADA

-
Entre os xarróns do pórtico de entrada, con forma de óbalo (piñón) ten o gravado dunha espadaña.
A fachada sufriu modificacións e reaxustes, como o asentamento dunha espadaña no piñón.
Os máis decisivos cambios que se producen, datan do século XIX, cando se lle engadiu o pórtico, de gusto neoclásico, con xarróns por remate.
Sobre o arco do pórtico esquerdo leese:
“1817. OID ESTOS SEPULCROS: UN DIOS JUZGA Y EN ETERNAS MORADAS PREMIA O PENA. AY DEL QUE IMPÍO LA MEDIDA LLENA"
No piar dereito:
“SE EDIFICO POR EL AYUNTAMIENTO DEL AÑO COLÉRICO DE 1865"
Este pórtico substituíu, según Oviedo Arce, ó “fermoso nártex, que estivo a vista, ate mediados do XIX”. Este "nártex" e o rosetón que conserva, son de unha reforma feita no século XV.
Quedámonos coas ganas, de coñecer a descrición de este “fermoso nártex” por parte de Oviedo Arce, algún día e sen buscalo, daremos con ela.
Recreación do tímpano de Sta. María a Nova nunha porta con nártex, e como podería ser orixinalmente.
Fonte:
“Santa María a Nova” de Xesús María Caamaño Martínez. Publicado no “Mostra Filatélica Homenaxea a Portugal – Noia 13-26 Maio 2002.
Publicados relacionados con Santa María a Nova:
Trinchima

OS MÁIS LEIDOS

FESTAS PATRONAIS 1945, A FORTALEZA DO TAPAL E O «SANCTI SPIRITU»

-
Imaxe
Detalle do balcón do Pazo dos Arzebispos no Tapal. Foto de Ruth Matilde Anderson, en outubro de 1924. A Fortaleza Arzebispal do Tapal foi construída no século XII (se decreta o traslado da antiga poboación diseminada pola Barquiña e Santa Cristina, para a nova ubicación actual no 1169), punto de control do paso de xente e mercancías. Contaba con varias liñas defensivas, destacando a chamada "Torre da Homenaxe" a máis elevada, para un óptimo control do entorno terrestre, río e mariño. Outras oito torres de altura menor, creaban o perímetro da Noia de intramuros. Según Santiago Abella (Noia, 1815 - Bos Ares, 5 de agosto de 1913), o nome de "Tapal" venlle porque ó toque de "oración" se "tapeaban" ou pechaban as portas que daban acceso ó espacio "atabicado" pola Fortaleza, volvéndose a abrir co novo día. Contaba a Praza con espazo suficiente, para amparar unha gornición de 200 soldados. Na Revolta Irmandiña (1467-1470) foi derrubada, e re...
Artigo Completo »

NÓS, OS IRRELEVANTES

-
Imaxe
«Entre trancas e barrancas, / entre o pozo de Ferpilleira e Taramancos, / está enterrado o pozo de sete reinados». Lenda recollida entre veciñas de Taramancos, que fala dunha cidade asulagada, na que se agocharía ouro para quen a conseguise desencantar; o desencantador, precisaría dunha verba máxica e acadaría o posto de Rei. A construción da variante de Noia, que une a estrada VAP9 Brión-Noia coa SC-550 entre Noia e Taramancos , deu pé á descuberta, preto deste lugar, dun importante xacemento arqueolóxico. Os restos dun poboado que presumiblemente estivo ocupado dende a Idade do Ferro ata época romana, vencellado á explotación marisqueira (a xulgar polos depósitos dos seus cuncheiros), e o que é máis curioso, sen ningunha evidencia de murallas ou defensas de ningún tipo, como cabería agardar dun hábitat castrexo. O "sorprendente xacemento", foi escavado no verán do 2011, pero a Xunta de Galicia destruíuno e sepultou os seus restos debaixo do piche. A escusa é que, segun...
Artigo Completo »

FESTAS PATRONAIS 1946 CON SONETO Ó BERBERECHO

-
Imaxe
Vizcondes de San Alberte, Segunda Pais Gutiérrez e Xosé Varela de Limia e Menéndez, casados o 2 de maio do 1900. Segunda era filla de Segunda Gutiérrez de Hombre (da que herdaría o Pazo da Pena do Ouro) e Pedro Pais Lapido (nado en Santiago no 1841, militante do partido Federal e redactor do manifesto que dera paso á Primeira República 1873-1874). Os Vizcondes tiveron seis fillos: Xosé María, María, Pedro, Carmen, Pilar e María Tareixa. CRONOLOXÍA 1946 A primeiros de ano incorpórase o novo Axudante de Mariña, Emiliano González Labairu, que xunto a "catro señores da vila", intentan a privatización dos bancos marisqueiros de Testal. 24 de febreiro: na Arxentina, Xoán Domingo Perón gana as Eleccións presidenciais co 56% dos votos. 1 de Marzo: Peche das fronteiras entre Francia e España 5 de Marzo: Declárase o porto de Noia de interese xeral, único na ría, debendo ser as súas obras costeadas polo Estado. (Efemérides Noiesas). 6 de marzo: Nace David Gilmour, músico br...
Artigo Completo »

GACETA MUNICIPAL - 16 XULLO 1931

-
Imaxe
Mercado de verduras na Praza da Fanaqueira en Noia, 14-18/febreiro/1926, de Ruth Matilda Anderson. 10 de Maio de 1931: Fúndase en Bos Ares a Asociación do Partido Xudicial de Noia. 4 de Xuño de 1931: O Ministerio de Instrucción Pública acorda declarar "Monumento Histórico Artïstico Nacional" a Igrexa de San Martín. 18 de Xuño de 1931(mércores): Primeira sesión do Concello da Segunda República, acordando o cesamento da Comisión Xestora da República e a constitución do novo Concello baixo a presidencia de D. Xermán Vidal Barreiro que toma posesión do seu cargo, ademais dos demais concelleiros: Constantino Nimo Freire, Segundo González Pérez, Pedro Sáez Pichel, Xaquín Fernández Luces, Rodrigo Romaní Riva, Severo González Riva, Francisco Fernández Rodríguez, Manuel Villaverde Nieto, Emilio Seijas Ageitos, Manuel Mariño Boullón, Ramón Calvo Rodríguez, Manuel Róo Pais, Ricardo Abeijón Suárez, Ramón Tomé Carou, Manuel Antelo Lourido e Xosé Montero Campos. Se procede a elecció...
Artigo Completo »

GACETA MUNICIPAL - 24 XULLO 1931

-
Imaxe
Domingo Fontán , n. Portas-Caldas de Reis (Pontevedra) o 17 de abril de 1788 - m. Santiago de Compostela o 22 de maio de 1867. A INDUSTRIA DO PAPEL A Industria Papeleira tiña unha arraigada tradición, na que seguramente influirían os industrias xenoveses do papel na Idade Media. Na aldea de Castro, Domingo Fontán funda unha papeleira no 1835, onde residiu algún tempo o insigne matemático e xeógrafo, autor do mapa topográfico de Galicia. A súa fábrica contratou co Estado a fabricación do selado. Posteriormente pasaría a mans de Ramón López Rodríguez. No 1844 sairon polo porto noiés 1.200 resmas de papel. No 1849 había unha fábrica de papel en Noia, e en Lousame na Alvariza e dúas en San Martín de Lesende. Francisco Iglesias expuso papel de estraza fabricado con "pita" na Exposición de Santiago de 1858, e na de Pontevedra no 1880. Actualmente non existe nengunha papeleira na Comarca, a derradeira que funcionaba en Brandia (Lousame) a pleno rendemento, foi trasladada a finais ...
Artigo Completo »

ULTREIA: TERCEIRA XEIRA (3/3)

-
Imaxe
Os Ultreias na 3ª Xeira no dolmen de Axeitos (Corrubedo). Nesta Terceira Xeira os Ultreias desenrrolan unha expedición polo entorno do Barbanza, esta sería a primeira das proxectadas. Outras a realizar serían: exploración da ribeira do Tambre, as Serras de Mazaricos, a bisbarra do Xallas, a ría de Muros-Noia na súa totalidade, ... Usando a metodoloxía que xa viñan afinando e mellorando das Xeiras anteriores para a realización desta análise inédita, a excepción do catálogo prehistórico folclórico de Cuevillas e Bouza-Brey, publicado polo Seminario de Estudos Galegos. O estudio a realizar, abarcaría valorar a riqueza prehistórica-arqueolóxica, reconto das poboacións, flora da montaña, labores que se realizan no agro, etcétera, rematando no Faro de Corrubedo para coñecer o seu funcionamento, organización e traballos: “... de ligar en nobre e patriótica conversa a nosa pequena cultura de homes, que comezan a aprender coa vella e controlada sabenza dos vellos pobos enraizados nun doloro...
Artigo Completo »

«A DECADENCIA DE OCCIDENTE» de OSWALD SPENGLER (2/4)

-
Imaxe
"FUTBOL NAS TRINCHEIRAS" NA «NO MAN'S LAND» Na noite do día 24 do Nadal (Noiteboa) do 1914, nas trincheiras dos alemáns se escoitaban vilancicos e panxoliñas, entre eles o de «Noite de Paz». Como resposta das trincheiras contrarias, maioritariamente ingleses, respostaban cantando os seus vilancicos. A mañá seguinte, aparecen desarmados pola "terra de ninguén", soldados alemáns con caixas de cigarros e regalos, na trincheira contraria quedaron "estupefactos" sen saber que facer, nin como actuar, «non se pode disparar, a quen está desarmado». Decidiron saír das súas trincheiras ao encontro cos inimigos bélicos e intercambiar regalos, concertando un partido de fútbol entre ambos bandos, festexando así o encontro navideño. Gañou o equipo do bando inglés por 3-2. O mesmo día, outro oficial británico, rexeitou a idea do partido, pois na súa zona, o terreo entre ambas trincheiras, estaba demasiado triturado polos canonazos e non era posible ter espazo dispo...
Artigo Completo »

MUNICIPAIS DO 31 (e 2)

-
Imaxe
Xermán Vidal Barreiro con Xosé María Vázquez Ulloa , na porta do Concello. Xosé María Vázquez Ulloa promotor da constitución da "Irmandade Galeguista de Noia" en novembro de 1930, xunto ós mestres Mariano Pérez Gómez, Castor Outeiro, Ramón Creo Vilas, Xoán Pérez P., Xoán Leiceaga S., Cesareo Eire S., Xoán López P., Blas Agra Cadarso, Álvaro Das Casas, Luís Vilanova G. e Pedro Sáez Pichel. 1931 12 de Abril: Celebración eleccións municipais nos catro distritos de Noia : Noia, Barro, Roo e Obre. Correspondendo 7 concellais ó distrito de Noia, e 4 por cada un dos restantes. Un total de 19 concellais, nunha masa electoral de 12.387 habitantes, aínda que as mulleres non tiñan dereito ó voto. Esta discriminación solucionariase nas seguintes eleccións, celebradas no ano 33. Santiago Peiteado Valls , tiña unha sastrería en Cantón 33, Presidente da Xunta Republicana Provisional. Na celebración das actividades do Primeiro Aniversario da República o 14 de Abril de 1932, Santiago Pei...
Artigo Completo »

«A TODO O QUE NON PENSE COMA NÓS»

-
Imaxe
O proxecto reformista da República do 31 non fracasou, senón que o fixeron fracasar e destruír os únicos culpables, que foron os militares africanistas nacionais, que se ergueron en armas o 18 de xullo de 1936 contra o goberno lexítimo, e o unilatreal apoio da "igrexa católica, apostólica e románica" que a declaraba "Guerra Santa", invocando a unha igrexa inquisitorial moi afín a executar a todo aquel que pense diferente, ou dispoña dun atisbo de dignidade. Durante os escasos cinco anos da República, o desenrolo das autonomías favoreceu a estabilidade territorial, acadando un maior consenso político, proba da súa eficacia, obsérvase en que serviu de modelo para outros países nas posteriores décadas. A nivel educativo: Créanse as Misións Pedagóxicas , encargadas de difundir a cultura xeral, a moderna orientación docente e a educación cidadán nas aldeas, vilas e lugares, con especial atención a os intereses espirituais da poboación rural; aprobación do decreto que...
Artigo Completo »

FESTAS PATRONAIS 1947 / OS EMILIANOS / EVA DUARTE DE PERÓN

-
Imaxe
O teatro lírico ou zarzuela, retómase en Noia coa reposición de "Xigantes e Cabezudos", coa dirección artística de Emilio Salanova, e dirección musical a cargo de Francisco de Andrés, entre as actrizes: Leonor Reino, Isabel Sarmiento, Emilia Caamaño, Clara Hidalgo, …; e os actores: Prudencio Romo, Francisco Vaamonde, Francisco Pérez, Xesús Arufe, Xosé Brenlla, Renato Pestonit. Nun "combo" onde se contabilizan seis cabezudos, dezaoito mulleres, vintedous homes e seis rapaces, facendo un total de cincoenta e duas persoas. Representaron no Coliseo Noela, no ano seguinte tuveron un éxito sen precedentes na súa representación en Vilagarcía de Arousa. FAI 78 ANOS... No obituario de famosos deste ano, cabe destacar a morte do toureiro Manolete, corneado na praza de touros de Linares (Xaén), o ganster Al Capone na súa casa de Miami Beach, víctima da sífilis, o poeta Manuel Machado, o político nacionalista catalán Francesc Cambó e o magnate do automóvil Henri Ford. Declár...
Artigo Completo »