GALAXIA AMOR

Galaxia Amor.

FUNDAMENTACIÓN CIENTÍFICA DAS EMOCIÓNS NO UNIVERSO

A «astronomía» é a ciencia que estuda os corpos do universo (planetas, satélites, cometas, estrelas, materia interestelar, materia escura, galaxias, etc ). Dado o seu amplo campo de estudio, esta dividiuse en catro ramas: Astronomía de Posición, Mecánica Celeste, Astrofísica e Cosmoloxía.

A Astronomía de Posición sitúa na esfera celeste a posición dos astros. Describe o seu movemento e fenómenos como os eclipses. Se aplica ó «Universo das Emocións» para determinar a posición das diferentes emocións no espazo.

A Mecánica Celeste ten por cometido interpretar os movementos da Astronomía de Posición. Estuda o movemento da lúa, os planetas en torno ó sol, dos seus satélites e o cálculo das órbitas de cometas e asteroides. A súa aplicación ó «Universo das Emocións» consiste no análise da progresión dunha emoción a outra.

Guiándonos pola astrofísica, definimos a emoción como un estado complexo do organismo caracterizado por unha excitación ou perturbación que predispón á acción. Un mesmo obxeto pode xerar emocións diferente en distintas persoas. A figura representa o modelo que integra os elementos esenciais da estructura dunha emoción.

A Astrofísica estuda os astros cono corpos cunhas calidades físicas propias, analizando a súa composición, estrutura e evolución. A súa aplicación ó «Universo das Emocións» consiste en analizar as características intrínsecas de cada emoción.

A Cosmoloxía estuda os orixes, estrutura e evolución do universo no seu conxunto. A "Cosmoloxía Física" desenrolouse na primeira metade do século XX, a consecuencia dunha serie de acontecementos e descubertas, como por exemplo:
1915-1916: Einstein formula a «Teoría Xeral da Relatividade».
1920-1921: Establécese a existencia de galaxias externas a Vía Láctea.
1930: Lemaitre esboza a hipótese da procedencia do universo dun só "cuanto de enerxía".
1933: Fritz Zwicky propón a distribución das galaxias e introduce o concepto da «Materia Escura».
1964: Se acepta o modelo Big Bang (Gran Explosión) ca idea do «Universo en Expansión».

A aplicación da astronomía ás emocións consiste en estudar os orixes e funcións primitivas e como evolucionan. Por exemplo, analizar a evolución do concepto de paisón, amor ou felicidade ao longo dos anos.

COMPLEXIDADE DO AMOR

Así como a alegría se pode considerar unha emoción sen complicacións, o amor é, probablemente, a emoción máis complexa que existe. Tanto é así que algúns autores dudan de que sea unha emoción básica. De feito non está en moitas das clasificacións. Esta complexidade é debida, en gran medida, a que hai unha única verba para refirirnos a moitos tipos e formas de amor.

FUNCIÓN DO AMOR

A función do amor é aumentar as probabilidades de permanencia da especie. Neste senso ten que ver, loxicamente, coa reproducción. Hai un longo proceso para asegurar a reproducción, que pode incluir a atracción erótica, o enamoramento, a atracción sexual, o compromiso, a maternidade e paternidade, a convivencia, a educación dos fillos, etc. Según en qué aspecto fixemos a atención, teremos distintas formas de entender o amor.

Prisma central.
Simboliza as conexións entre as polaridades emocionais. O triángulo que forma a linea continua, mostra a relación por afinidade entre elas, mentras que as lineas discontinuas verticais, mostran a súa oposición por polaridade.A forma dibuxa un espacio 3D virtual no que se configura todo o universo.

RÉMORAS DO AMOR

As emocións asociadas o amor poden ser extremadamente poderosas, chegando con frecuencia a ser irresistibles. Neste senso non hai dúvida de que o enamoramento é unha emoción, coas respostas fisiolóxicas propias das emocións fortes, que chegan incluso a facer sofrer a persoa enamorada. Pero, esto é amor?. Probablemente, referímonos o “amor” como outra cousa distinta do “enamoramento” ou a “atracción erótica”.

INTELIXENCIA EMOCIONAL

A intelixencia emocional consiste en gran medida en poñer intelixencia (razón, cognición) as emocións. Esto ten unha gran aplicación o amor. Teríamos que desenrrolar un “amor intelixente” que poida proporcionar benestar a humanidade e evitar as pasións (amor paisoal) e esaxeracións que poden causar tantos problemas.

Din que «obras son amores e non boas razóns». O amor faise presente na acción polo benestar da outra persoa. Na familia e en calquera convivencia fanse inevitables os conflictos que xeran emocións contrarias ó amor. Neses momentos fai falta moita regulación emocional e mente clara para continuar construindo o benestar da outra persoa.

Nas situacións de conflicto, nas que o sentimento amoroso pode estar ausente, tamén se pode falar de amor?. Fixémonos en que fomos pasando da emoción a razón. Na definición do *amor, hai máis regulación emocional e razoamento que de emoción espontánea strictu sensu. Pero esta é a complexidade do amor, sobre a cal queda moito por aprender e por facer. Por eso proponse como unha *galaxia en expansión.

Parte superior do Universo Emocional.

EDUCANDO NO AMOR

Na educación formal foise introducindo a educación sexual, e está moi ben. Si analizamos os contidos acostuman a ser a anatomía sexual, reproducción, métodos anticonceptivos, prevención de embarazos non planificados e prevención do sida.

Pero o amor acostuma a estar ausente da formación. Aprender a amar, aprender no amor e aprender do amor, son todavía unha asinatura pendente.

Na educación emocional, dende os primeiros anos da vida na familia e ó longo da educación infantil, primaria, secundaria e na formación continua o longo da vida teriase que introducir os coñecementos que a investigación centífica ten aportado sobre o amor nun amplo senso. Non podemos supor que as persoas nacen con cencia infusa sobre o amor. Se non educamos no amor, se non creamos contextos que posibiliten aprender a amar, estamos sacrificando un aspecto moi importante da educación dunha persoa.

AMOR NO PROSOCIAL

A educación prosocial ten como finalidade desenrrolar comportamentos prosociais, que son aqueles nos que se realizan accións en favor de outras persoas sen agardar nada a cambio. Curiosamente, esto pode ser unha gran fonte de satisfacción emocional. Educación prosocial e educación emocional se poden considerar como aspectos dun mesmo fenómeno encamiñado ó desenrrolo da persoalidade integral. Ambos son unha vía prometedora para aprender a amar.

Rosa Luxemburgo (1871-1919) e Karl Liebknecht (1871-1919).

--------------------------------------------------------------------------------

*AMOR: Amor é a emoción esperimentada por unha persoa hacia outra. Maniféstase en desear a súa compaña, alegrarse co que é bon para ela e sofrer cando ela sofre. É o afecto que sentimos pola outra persoa, grupo, animal, cousa ou idea. Vivir o amor implica participar activamente na construcción activa do benestar do ser amado. Neste senso o amor combina a ternura coa razón para a acción (emoción, cognición e comportamento).

*GALAXIA: As galaxias das emocións, son agrupacións masivas de fenómenos afectivos, e son as estructuras máis grandes nas que se aglutinan as emocións.

O universo está formado por galaxias e estímase que hai uns 100.000 millóns de galaxias no universo, a mesma cantidad de neuronas que temos no cerebro. Esta curiosa coincidencia numérica, fai propor un paralelismo entre o universo cósmico e o universo das emocións que se procesan no cerebro.

As galaxias poden ser:
a) Galaxias Espirais, o 75% das galaxias do universo son de este tipo, tamén no universo das emocións a maioría son de este tipo. O centro está ocupado pola emoción básica e esta da nome a galaxia. Algunhas de este tipo son: “medo, ira, tristura, ledicia, amor e felicidade”;
b) Galaxias Espirais Barradas, tamén se considera materia interestelar que se expande por todo o universo. Exemplo de este tipo é a “sorpresa”, que tamén se presenta nas demais galaxias;
c) Galaxias Elípticas, exemplos desta son as “emocións sociais” ou as “emocións estéticas”. Están presentes en todas as galaxias pola característica estética: non é o mesmo unha tristura real, que unha tristura provocada por unha obra (literatura, teatro, cine, ópera, etc.);
d) Galaxias Irregulares, non se axustan a ningunha forma das anteriores, tendo en común coas demais que normalmente son pequenas e conteñen un alto porcentaxe de materia interestelar. Calcúlase que supoñen o 5% das «galaxias do universo». No universo das emocións, pódense considerar galaxias de este tipo “o asco e a ansiedade".

--------------------------------------------------------------------------------

ZONA CONFIANZA CEGA: ESTRIPEIROS EMOCIONAIS

"As esperanzas dudosas fan ós homes atrevidos pero non temerarios".
(Miguel de Cervantes)

Hai persoas que, indiscriminadamente e sen seleccionar en quen depositan a súa confianza, abren a súa vida e o seu mundo emocional a estraños. Iso non é confianza, é temeridade. O podemos ver a diario nas redes sociais e tamén na rúa.

Poida que escoitaras a alguén dicir: «Confío cegamente en fulano ou en mengano». Si cho din, fuxe. A confianza cega en alguén é unha cadea de dependencia que pode rematar aprisionando ao receptor de dita confianza. A confianza debe nacer e ser cultivada sen presa, e debe ir sempre acompañado de ollos abertos e prudencia. Non hai que permitirlle o acceso ó noso mundo emocional ao primeiro que pase. As emocións son material delicado e sensible, polo que cando confiamos somos vulnerables. Por elo, para relacionarnos con intimidade é preciso un proceso de "co-creación" de ese territorio compartido, algo que non pode improvisarse sen máis.

ZONA ESPELLO: FENDAS NO ESPELLO, FENDAS NO PLANETA

A «confianza lúcida» se opón tanto á desconfianza como á confianza cega.

CHUVIEIRA DE METEORITOS EMOCIONAIS

"Levoume moito tempo non xulgarme a min mesma ó traveso dos ollos de outro."
(Sally Field)

Te cuestionas por qué se fendeu a confianza da túa base, do teu territorio interior?.

O propio planeta che responde. De repente, observas unha "chuvia de pequenos pero rápidos meteoritos" que comezan a impactar no chan e penetran na terra provocando rupturas e fendas. Son «meteoritos emocionais».

Ao longo da nosa vida, aparecen "meteoritos ameazantes" que de cote escapan ó noso control. Impactan na mente e no corazón, e nos fan moito dano, pois rachan o espello interior, e van destruíndo a confianza que sentiamos en nós mesmos, nos demais e na propia vida.

Poida que non sepas de onde veñen. Observas que veñen como descontrolados, e que van tan rápido que se converten en "fogo incandescente" cando entran na atmosfera do teu planeta interior. Poden destruír, danar, perforar, ... Teñen forma de: «insulto, verbas dardo e violencia en todas as súas formas». Chegan, impactan e fanche sufrir.

Para a túa protección, deberás dispor dun refuxio interior a toda proba. Non poderás improvisalo no momento en que cheguen. É preciso preparar en tempo de bonanza, un "espazo interior" protexido para, cando cheguen os impactos te sintas a salvo.

Cada meteorito ten un nome. É importante que llo asignes. Así tomarás conciencia do dano que che provocou. Se collar, deixes de confiar nas túas posibilidades para facer realidade os teus sonos; ou poida que desconfíes das persoas que dicían amarte, porque delas recibes máis dor que amor. O peor, é chegar a desconfiar do valor da túa propia existencia, e deixar de agradecer «o don da vida». Entón é cando caes no "buraco verme" que che leva a desesperanza, a desolación e a depresión.

TRAPECISTAS VOADORES

"Só aqueles que se atreven a deixar moito, poden lograr moito."
(Robert Kennedy)

Soltar seguridades no instante decisivo. Saber recibir a oportunidade que te chega. Aí radica o éxito, eso é confiar nun mesmo!.

SALTADORES DE PRECIPICIOS

"A mente é como un paracaídas: só funciona si se mantén aberta."
(Albert Einstein)

Logo de camiñar un tempo, chegas a un abrupto acantilado onde un grupo de persoas agardan para lanzarse ó baleiro.

Observas que uns o fan con parapente, outros cunha especie de paracaídas que os protexe. Confiados, sen temor ó precipicio, saltan ó ar e durante uns segundos parecen paxaros que se deixan levar polas correntes.

Isto fai reflexionar. Cantas veces na túa vida saltaches sen comprobar que levabas a protección precisa. De feito, non significa o mesmo confiar que ser temerario. A confianza ten unha base na experiencia e nos aprendizaxes que imos adquirindo sobre nós, os demais e o mundo. É o convencemento de que dispoñemos de todos os elementos para lograr o éxito no que queiramos emprender e que, aínda que demos un salto ó baleiro, sabemos que levamos un equipaxe de intanxibles que de xeito similar a un paracaídas, evitará o impacto da caída.

A confianza é difícil de xerar e moi fácil de destruír. É importante traballar a base que nos permitirá conseguir unha boa autonomía persoal. Este camiño componse de cinco etapas chamadas as SA.

CAMIÑO DAS SA

"A satisfacción da necesidade de autoestima conduce a sentimentos de autoconfianza, valía, forza, capacidade e suficiencia, de ser útil e necesario no mundo."
(Abraham Maslow)

Autocoñecemento: A mellor base para construír a confianza é manter actualizado o coñecemento de nós mesmos, das nosas potencialidades e recursos. A conciencia de que «somos valiosos como seres humanos» reduce a nosa dependencia do xuízo externo. Saber con que contamos para dar resposta ós retos que a vida nos plantea, é o primeiro paso na construción da confianza que reside no convencemento de que seremos capaces de atopar a mellor resposta, a máis adaptativa para manter o noso equilibrio, incluso cando parece que todo se vai a "merda".

Sabes quen eres hoxe?. Si, hoxe, agora, neste momento. Porque é importante que te plantees si estás viaxando cun mapa anticuado de ti mesmo.

De ser así, de que che vale ese mapa?.

Sería como facer un longo e difícil viaxe guiado por cartas de navegación elaboradas con coñecementos sen actualizar. Acabarías perdido.

Que sabes dos intanxibles que conforman a base do teu iceberg persoal?.

Lembra que nun iceberg só percibimos unha octava parte do seu volume, o resto está baixo a auga, pero é precisamente esa base que non vemos o que permite aboiar. En función de como se atope a base, esta se afundirá ou poderá seguir aboiando. Algo parecido nos pasa ós humanos. O esencial que nos constitúe é invisible ós nosos ollos. Que sabes de ti mesmo a data de hoxe?.

Autoestima: Para pasar a este nivel, primeiro temos que transitar e traballar o "Autocoñecemento". Só amamos o que coñecemos. O amor a un mesmo, como o amor ós demais, é o gran paso que nos levará a Galaxia Amor, i é importante lembrar que a confianza é un dos integrantes precisos para chegar a ela. Só si te coñeces poderás valorarte.

Autoconfianza: É importante que cando te atopes nunha nova ou incerta situación, dispós dos recursos suficientes para saír adiante. Confías en ti mesmo.

E si non tes autoconfianza?. Si non a sentes é moi perigoso que deposites a túa confianza nos demais pois crearías vínculos de dependencia e cederías o control da túa vida ós demais. Esta conduta podería resultar perigosa, irresponsable e destrutiva.

Autoxestión emocional: Só si perseveras no teu coñecemento persoal, só si eres capaz de saber con que capital emocional contas, poderás autoxestionar os teus afectos de xeito adaptativo. A "Autoxestión Emocional" é a capacidade de dirixir a nosa enerxía emocional de tal xeito que podamos dar a resposta máis intelixente a os retos que a vida nos ofrece. Sen ela, vivimos a mercede do que ocorra no noso contexto ("O pato é feliz na súa charca, porque descoñeze o anchuroso mar", Otero Pedrayo) e a mercede do que fagan ou deixen de facer os demais.

Autonomía: Si confías en ti mesma, dispós da mellor equipaxe para ser un "explorador emocional", alguén capaz de adentrarse en territorios descoñecidos, sen que o temor ós Dragóns-Medo te intimiden e deteñan. Eres alguén que confía no teu criterio, que non teme explorar as súas emocións por difíciles que sexan, alguén que pasa a acción e non se queda só no desexo. Cultivas a confianza nas túas relacións, xeras vínculos baseados no respeto a liberdade persoal, e asumes o liderazgo da túa propia existencia.

Parte inferior do Universo Emocional.

ABONOS PARA ALIMENTAR A TÚA CONFIANZA

"Ti mesmo, tanto como calquera persoa no universo enteiro, te mereces teu amor e afecto."
(Buda)

Busca o esencial. Valora que condicións e elementos é preciso protexer tanto de ti mesmo como nas túas relacións cos demais e o mundo. Non te deixes arrastrar polos accidentes da vida, as crises, as enfermidades. Só si te amas a ti mesmo poderás atopar a motivación e a enerxía creativa precisas para enfrontarte ós teus medos.

Aprende a dar e a recibir reforzos positivos, froito dunha observación ou valoración sinceira de outro ou da súa actuación: "Moi ben, vexo que te esforzaches. Gústame o que fixeches e dixeches. Tiveches unha aptitude moi xenerosa. Felicítote."

Acepta e regala abrazos, sorrisos, carantoñas.

Expresa gratitude. Comunica ós demais como inflúen positivamente en ti. Agradece todo aquelo que valores: «gústame estar contigo; estou contenta de terte como amigo; gracias por escoitarme.» A xenerosidade cos demais axuda a mellorar a propia autoestima.

AMPLIANDO O MAPA DO PLANETA CONFIANZA

• Confianza non é seguridade. É un sentimento que ten o seu orixe no noso interior.

• Non se ve todo o que hai. Debemos escoitar a voz do corazón.

• A confianza non se atopa, se constrúe.

• Confiar require un proceso de coñecemento. Sen ese proceso, no lugar de confianza sería imprudencia ou temeridade.

• É preciso traballar coas SA como elementos para chegar á autonomía persoal.

• Autoconfianza para confiar. Si non confías en ti mesmo, non confiarás en ninguén.

• A confianza non é imprudencia, é prudente, e está baseada na experiencia de coherencia e compromiso que un vive ou recibe dos demais.

Fonte:

"Universo de Emocións" de Rafael Bisquerra, prologado por Eduard Punset- universodeemociones.com

"A Forza da Gravitación Emocional: Unha Viaxe Extraordinaria ó Universo das Emocións" de Rafael Bisquerra, Mercé Conangla, Jaume Soler. Edicións B, S.A., 2016.