MUNICIPAIS DO 31 (1)

- abril 12, 2020

Concello de Noia na Segunda República.

1930

30 de Xaneiro: Renuncia de Miguel Primo de Rivera como Presidente do Goberno.

10 de Febreiro: O Ditador abandona o territorio español rumbo a París (Francia).

25 de Febreiro: Restablécense as liberdades co goberno do Xeral Berenguer (Xefe da Casa Militar de Alfonso XIII).

Xermán Vidal Barreiro
(Noia 1892/Concepción-Chile 1960),
Alcalde de Noia 1931-36.

En Noia, sustitúese a Corporación Municipal dirixida por Ramón Mariño Neu, por outro afín ó réxime caído.

16 de Abril: O concello provisional presidido polo alcalde interino Felipe Túñez Fabeiro, elixen como novo alcalde provisional de Noia a Xermán Vidal Barreiro.

2 de Maio: O concello aproba a realización dun proxecto para a construción da Ponte de San Lázaro.

30 de Maio: Instálase o alumeado eléctrico no Malecón de Gasset.

27 de Agosto: A miscelanea de partidos políticos definidamente republicanos, se coordinan en San Sebastián para proclamar a nova República.

30 de Setembro: Visita a vila o ex-ministro da ditadura, Calvo Sotelo. Mantendo un encontro político na casa de Blas Agra Cadarso.

17 de Outubro: Crease a Escola de Artes e Oficios, dirixida por Ramón Creo Vilas.

Xosé Calvo Sotelo
(Tui 1893-Madrid 1936).

12 do Nadal: Insurrección cívico-militar de Jaca dos capitáns Galán e García, en contra da monarquía e en pro da República. Asiña foron xudicializados e executados.

1931

14 de Febreiro: Alfonso XIII, aconsellado por Cambó, substituíu a Berenguer por Sánchez Guerra para a construción dun goberno de concentración nacional, coa dobre tarefa de: convocalas eleccións municipais para o 12 de Abril e gañalas para consolidar a monarquía que se enfronta a unha proba definitiva.

16 de Febreiro: Nova visita de Calvo Sotelo a Vila. Participa nunha comisión celebrada na casa do alcalde Xermán Vidal Barreiro na compaña dos sectores políticos próximos. A intención deste, era a de presentar nas eleccións municipais unha lista en Noia baixo a Unión Monárquica Nacional, agrupación política xurdida da Unión Patriótica, creada en tempos da ditadura de Primo de Rivera. Calvo Sotelo contaba con numerosas amizades en Noia, dende que en 1919 comezara a súa carreira política ó saír elixido deputado a Cortes polo distrito de Carballiño. Nas eleccións celebradas antes do réxime de Primo de Rivera en Noia, Calvo Sotelo participara nun mitin celebrado no Coliseo Noela, convidado por Xacobe Varela Menéndez, e enfrontado cos liberais de Rafael Gasset e o sinistro secretario da Deputación Provincial Manuel Viturro.

Liberais: Francisco Fernández Rodríguez, Anxo Pérez M., Constantino Nimo.

A maquinaria electoral acelerouse e os diferentes grupos políticos mostran os seus programas e as listas de candidatos polos catro distritos: Noia, Barro, Roo e Obre.

- Polos Liberais estaban os antigos gassetistas, que tiñan como líder a Anxo Pérez Morales, que fora membro das últimas corporacións municipais da Restauración Monárquica, antes do réxime de Primo de Rivera. Entre as personalidades da formación liberal están: Ramón Calvo Rodríguez, Francisco Fernández Rodríguez, Patricio Pérez Morales e Xaquín Fernández Luces.

Os partidarios de Xermán Vidal, que se dan a coñecer ca orixinalidade de "Fillos de Noia", advirten do día das eleccións e que o médico municipal desatende os seus pacentes, priorizando a súa actividade en campaña polos "liberais".

- Nos Republicanos, destaca o cadeirádego do instituto Álvaro Das Casas, o mestre Mariano Pérez Gómez e o perito Basilio Fernández Barbazán -que sempre daba os mitins en galego-, candidatos elixidos polo Centro Republicano da Vila, realizando campaña por tódalas parroquias do concello.

- Polos Socialistas encabeza a lista Antonio Oviedo (presidente do comité socialista local), Enrique Gippini e Tirso Virgós. Nun mitin que celebraron no Coliseo Noela, expuxeron as bases do seu programa e a necesidade dunha nova política local para recuperar o tempo perdido durante os 6 anos de Ditadura.

- O partido "Moralidade e Progreso", de carácter local, preséntase encabezado por Xermán Vidal Barreiro, que ingresara no Partido Radical de tendencia conservadora de Alexandre Lerroux coligado na Alianza Republicana. Nos mitins destacaba a xestión realizada á fronte da corporación, e presenta como candidatos a Arturo García Rudiño (avogado), Rodrigo Romaní Riva (comerciante), Xaquín M. Agra Cadarso (avogado) e Segundo González Pérez (patrón de cabotaxe).

Álvaro Maria das Casas Blanco (Ourense 1901-Barcelona 1950).

12 de Abril (domingo): Día das eleccións municipais que determinarían o ritmo da vida municipal no período da 2da. República no concello.

Os resultados dan un apoio maioritario ó partido de Moralidad e Progreso, sendo proclamado alcalde Xermán Vidal Barreiro.

Durante a súa xestión (1931-36) o axuntamento adecentou as principais rúas da vila, prolongación do malecón de Gasset, electrificación do territorio municipal, control dos cobros da Eléctrica Xallas, creación dunha banda de música, mellora do cobro dos arbitrios empregando novo persoal, comezan as obras da Praza de Abastos, ampliación do Instituto de ensino elemental a ensino completo de todo o bacharelato, adquisición de novos terreos para o emprazamento dos sistemas de abastecemento de auga e preocuparse pola situación das escolas de cada parroquia.

14 de Abril: O Rei Alfonso XIII se exilia en Francia e proclámase a 2da. República.

Con data do 7 de abril de 1931, Xermán Vidal Barreiro alude ó tempo de alcaldía provisional previa a estas eleccións, facendo un reconto da súa xestión, baixando o recibo da luz e a nova espectativa de mellorar as condicións e atención das necesidades da cidadanía, asumindo toda a culpa no suposto dun fracaso electoral. Das condenas e críticas dos oponentes, sobre todo os "liberais", que intentan sorprender a "espíritus inocentes", as define como: "... aspaventos de muller fácil, que finxe agravios, para despistar as súas vergoñas".